24ژانویه 2022- طبق مطالعه جدیدی که در مجله Diabetes Care منتشر شده است، داشتن پانکراس کوچکتر و داشتن سطوح بالاتر چربی در کبد، هر دو عواملی هستند که پیش بینی می کنند چه کسی به دیابت نوع 2 مبتلا می شود.

مدتهاست که مشخص شده است که داشتن سطوح بالای چربی کبد - اساس بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD)- در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 و چاقی شایع است و حداقل حدود 50 درصد از افراد مبتلا به دیابت به NAFLDمبتلا می شوند. بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نمی دانند که NAFLD دارند، زیرا اغلب در مراحل اولیه خود هیچ علامتی ایجاد نمی کند. اما عدم وجود علائم به معنای عدم آسیب نیست، مطالعات نشان داده است که داشتن NAFLD با خطر بالاتر مرگ مرتبط است، اگرچه مشخص نیست که چه میزان از این خطر در مقایسه با سایر عوارض دیابت و چاقی، ناشی از علل مرتبط با کبد است. تشخیص NAFLD مهم است زیرا اقداماتی وجود دارد که افراد می توانند برای معکوس کردن آن، یا متوقف کردن یا کند کردن پیشرفت آن انجام دهند، از جمله تغییرات رژیم غذایی و عمل جراحی چاقی برای افرادی که واجد شرایط هستند.

در مطالعه ی اخیر، محققان دانشگاه برونل لندن در انگلستان علاقه مند به بررسی این موضوع بودند که آیا داشتن سطح بالای چربی در کبد یا داشتن پانکراس کوچکتر می تواند در ایجاد دیابت نوع 2 نقش داشته باشد. از آنجایی که هم لوزالمعده و هم کبد مسئول تنظیم سطح قند خون هستند، به همین دلیل تغییرات در هر یک از ارگان ها می تواند در ایجاد دیابت نقش داشته باشد. در این تحقیق یک نوع تجزیه و تحلیل آماری، معروف به تصادفی سازی مندلی انجام شد تا بررسی گردد که آیا چربی کبد و اندازه لوزالمعده واقعاً می توانند نقش علیتی در ایجاد دیابت نوع 2 داشته باشند، نه اینکه فقط با آن مرتبط باشند. برای انجام این کار، آنها از داده های مطالعات ژنتیکی افراد مبتلا به دیابت نوع 1 (9358 شرکت کننده) و نوع 2 (55005 شرکت کننده) استفاده کردند.

چربی کبد و اندازه پانکراس با خطر ابتلا به دیابت نوع 2 مرتبط هستند

هنگامی که به داده های خام نگاه کردند، محققان دریافتند که هم چربی کبدی و هم حجم کلی کبد با خطر ابتلا به دیابت نوع 2 مرتبط است. به ازای هر یک واحد انحراف استاندارد افزایش چربی کبدی، شرکت کنندگان 116 درصد بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع 2 بودند. با این حال، برای هر یک واحد افزایش انحراف استاندارد در اندازه ی پانکراس، شرکت کنندگان 27 درصد کمتر احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 و 58 درصد کمتر احتمال ابتلا به دیابت نوع 1 را داشتند. هنگامی که محققان تجزیه و تحلیل تصادفی مندلی خود را انجام دادند، شواهدی از رابطه ی علّیتی را فقط برای دیابت نوع 2 یافتند - نه برای دیابت نوع 1. بر اساس این تجزیه و تحلیل، برای هر افزایش انحراف استاندارد در چربی کبد، احتمال ابتلای افراد به دیابت نوع دو، 27٪ بیشتر بود و به ازای هر افزایش انحراف استاندارد در حجم پانکراس، افراد 24 درصد کمتر به دیابت نوع 2 مبتلا می شوند.

محققان خاطرنشان کردند که این مطالعه برای اولین بار نشان داد که می توان از نتایج ژنتیکی برای نشان دادن نقش چربی کبد و اندازه لوزالمعده در ایجاد دیابت نوع 2 استفاده کرد و در حالی که ممکن است افزایش اندازه ی لوزالمعده به روشی که خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهد غیرممکن باشد، نتایج این مطالعه از این ایده حمایت می کند که انجام اقدامات پیشگیرانه برای کاهش چربی کبد می تواند در واقع به پیشگیری از دیابت نوع 2 کمک کند.

منبع:

https://www.diabetesselfmanagement.com/news-research/2022/01/24/smaller-pancreas-more-liver-fat-linked-to-higher-risk-for-type-2/